Πώς μπορούν τα σχέδια δράσης για την ισότητα των φύλων να μετατραπούν σε ουσιαστικά εργαλεία αλλαγής; Ποια βήματα έχουν ήδη πραγματοποιήσει τα ελληνικά πανεπιστήμια και ποιες προκλήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν στην προώθηση της ισότητας και της συμπερίληψης;
Τα ερωτήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο της διαδικτυακής συζήτησης «Ισότητα των Φύλων στα ΑΕΙ: Πώς ενισχύουμε τη συμπερίληψη στην πράξη;», που διοργάνωσε το ΚΜΟΠ – Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας στις 27 Μαΐου 2026.
Η εκδήλωση συγκέντρωσε μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, εκπροσώπους Επιτροπών Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων, φοιτητές και φοιτήτριες, καθώς και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ισότητας, της συμπερίληψης και της ανώτατης εκπαίδευσης, δημιουργώντας έναν χώρο ουσιαστικού διαλόγου για το μέλλον των πολιτικών ισότητας στα πανεπιστήμια.
Ανοίγοντας τη συζήτηση, η Μίνα Γιαννουλή, Διαχειρίστρια Ευρωπαϊκών Έργων του ΚΜΟΠ, παρουσίασε το έργο PRO-GENDERING, το οποίο προωθεί την ισότητα των φύλων, τη συμπερίληψη και τον σεβασμό στον ακαδημαϊκό χώρο. Όπως ανέφερε, η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου δεν αφορά μόνο την αύξηση της εκπροσώπησης των γυναικών, αλλά τον συνολικό μετασχηματισμό των θεσμών, ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες όλων των φύλων και να ενσωματώνουν την ισότητα σε κάθε πτυχή του σχεδιασμού, της λήψης αποφάσεων και της λειτουργίας τους.
Παρουσιάζοντας τα βασικά αποτελέσματα του έργου, αναφέρθηκε στο εγχειρίδιο για την εφαρμογή Σχεδίων Δράσης Ισότητας των Φύλων στα Ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και στην εργαλειοθήκη ευαισθητοποίησης, η οποία υποστηρίζει εκπαιδευτικούς αλλά και φοιτητές και φοιτήτριες στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων για την προώθηση της ισότητας των φύλων. Παράλληλα, παρουσίασε καλές πρακτικές που εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, όπως η κατάρτιση προϋπολογισμών με βάση τη διάσταση του φύλου, η ενσωμάτωση ζητημάτων φύλου στην έρευνα και τα προγράμματα σπουδών, καθώς και η ανάπτυξη πολιτικών που ενισχύουν την ισότιμη συμμετοχή στην ακαδημαϊκή ζωή.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η εισήγηση της Μαρίας-Έλλης Δουφεξή Καπλάνη, Senior Researcher του ΚΜΟΠ, η οποία παρουσίασε τα βασικά ευρήματα της έρευνας του έργου σχετικά με την εφαρμογή των Σχεδίων Δράσης Ισότητας των Φύλων στα ελληνικά πανεπιστήμια. Παρότι η συντριπτική πλειονότητα των συμμετεχόντων αναγνωρίζει τη σημασία της ισότητας των φύλων και την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, η έρευνα ανέδειξε ότι οι έμφυλες προκαταλήψεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την ακαδημαϊκή και επαγγελματική ζωή, ενώ παραμένουν σημαντικά κενά στην ενημέρωση γύρω από τις διαθέσιμες πολιτικές και μηχανισμούς υποστήριξης.
Στη συνέχεια, η Κωνσταντίνα Σκλάβου, Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, αναφέρθηκε στην περίπτωση του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και ανέδειξε τη σημασία της θεσμικής δέσμευσης, της συνεχούς παρακολούθησης των πολιτικών ισότητας και της ενεργού συμμετοχής της ακαδημαϊκής κοινότητας στη διαμόρφωση ενός ασφαλούς και συμπεριληπτικού πανεπιστημιακού περιβάλλοντος.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή φοιτητών που επικεντρώθηκαν στη σημασία της συμμετοχής της φοιτητικής κοινότητας στα κοινά, ως προϋπόθεση για την επιτυχία των πολιτικών ισότητας, συμβάλλοντας στη δημιουργία ακαδημαϊκών περιβαλλόντων που βασίζονται στον σεβασμό, τη συμπερίληψη και τις ίσες ευκαιρίες. Όπως σημείωσε μία από τις συμμετέχουσες φοιτήτριες, η Κανέλλα Παπαδοπούλου, η ανάγκη για μεγαλύτερη ισότητα δεν αποτυπώνεται μόνο σε θεσμικές πολιτικές, αλλά και σε μικρότερες, συχνά συμβολικές πτυχές της πανεπιστημιακής ζωής, όπως η χρήση αποκλειστικά αρσενικών όρων στην ονομασία ορισμένων σχολών και τμημάτων. Η παρατήρηση αυτή άνοιξε έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από τη γλώσσα, την εκπροσώπηση και τη σημασία της συμπερίληψης στην ακαδημαϊκή κοινότητα.
Η συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου PRO-GENDERING επιβεβαίωσε ότι η ισότητα των φύλων στην ανώτατη εκπαίδευση δεν αποτελεί μόνο θεσμική υποχρέωση, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία ανοιχτών, δημοκρατικών και συμπεριληπτικών ακαδημαϊκών κοινοτήτων. Μέσα από την έρευνα, τα εργαλεία και τις παρεμβάσεις που αναπτύσσει, το ΚΜΟΠ συμβάλλει σστην εφαρμογή πρακτικών λύσεων που ενισχύουν την ισότητα και τη συμπερίληψη στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΚΜΟΠ στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] ή στο τηλέφωνο 210 3637547.