Πώς μπορεί η κριτική σκέψη να γίνει ασπίδα απέναντι στην παραπληροφόρηση;

Πώς μπορεί η κριτική σκέψη να γίνει ασπίδα απέναντι στην παραπληροφόρηση;

Με τη συμμετοχή πάνω από 100 εκπαιδευτικών από όλη την Ελλάδα πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 25 Ιουνίου 2026 το διαδικτυακό σεμινάριο του ΚΜΟΠ «Παραπληροφόρηση στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης: Μπορεί η κριτική σκέψη να αποτελέσει ασπίδα;».

Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στις προκλήσεις που δημιουργεί η παραπληροφόρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ανέδειξε τον ρόλο της κριτικής σκέψης και του ψηφιακού γραμματισμού ως βασικών εργαλείων για την ενδυνάμωση των παιδιών και των νέων απέναντι στο παραπλανητικό περιεχόμενο.

Την εκδήλωση άνοιξε η Θεοφανώ Μαντζάρη, Διαχειρίστρια Ευρωπαϊκών Έργων στο ΚΜΟΠ, παρουσιάζοντας το έργο «MILES» μέσω του οποίου ο οργανισμός έχει επιμορφώσει τον τελευταίο χρόνο περισσότερους από 800 εκπαιδευτικούς, μαθητές και δημοσιογράφους σχετικά με την ανάπτυξη δεξιοτήτων κριτικής σκέψης και ψηφιακού γραμματισμού. Επίσης, αναφέρθηκε στις εκπαιδευτικές μεθοδολογίες και τα εργαλεία που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του έργου, καθώς και στο πώς μπορούν οι εκπαιδευτικοί να χρησιμοποιήσουν τη γνώση και το υλικό που παρήχθη στη διάρκειά του, σε διάφορες εκπαιδευτικές βαθμίδες και τάξεις τους.

Στη συνέχεια, ο Δημήτριος Τζήμας, Δρ. Πληροφορικής και Διευθυντής του Εσπερινού Γενικού Λυκείου Καστοριάς, παρουσίασε το θεωρητικό πλαίσιο του γραμματισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ενσωματωθεί στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα από διαθεματικές δραστηριότητες, βιωματικές ασκήσεις και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία. Ακολούθησε η εισήγηση της Ευγενίας Μαρνέρη, Διευθύντριας της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Καστοριάς, η οποία ανέδειξε τον ρόλο της συνεργασίας μεταξύ των σχολείων και των εκπαιδευτικών οργανισμών στην καλλιέργεια δεξιοτήτων κριτικής και υπεύθυνης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Η Χριστίνα Μπακάλη, εκπαιδευτικός Πληροφορικής, παρουσίασε τα αποτελέσματα της εφαρμογής του έργου στο Μουσικό Σχολείο Καστοριάς, ενώ η Γεωργία Χαρίση, Κοινωνική Λειτουργός, μοιράστηκε τα συμπεράσματα από την υλοποίηση των δράσεων στο 3ο Γυμνάσιο Βέροιας.

Οι παρουσιάσεις έδειξαν ότι οι μαθητές απέκτησαν τα απαραίτητα εφόδια για να αναγνωρίζουν καλύτερα τους μηχανισμούς της παραπληροφόρησης, να αξιολογούν την αξιοπιστία των πληροφοριών και να κατανοούν πώς λειτουργούν ακόμη και σύνθετα φαινόμενα όπως τα filter bubbles και τα echo chambers. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η βιωματική μάθηση, η συνεργασία και η παιχνιδοποίηση ενίσχυσαν σημαντικά τη συμμετοχή και το ενδιαφέρον των μαθητών.

Ξεχώρισε η παρουσίαση του πρωτότυπου επιτραπέζιου παιχνιδιού «Από το Κολοσσαίο στην Ακρόπολη», το οποίο σχεδίασαν οι ίδιοι οι μαθητές του 3ου Γυμνασίου Βέροιας στο πλαίσιο του έργου, και παρουσίασαν στο σεμινάριο. Βασισμένο σε πραγματικά σενάρια παραπληροφόρησης, το παιχνίδι αξιοποιήθηκε ως εργαλείο βιωματικής μάθησης, ενθαρρύνοντας τη συνεργασία, την επιχειρηματολογία και την κριτική αξιολόγηση των πληροφοριών, ενώ ανέδειξε έμπρακτα πώς η εκπαιδευτική διαδικασία μπορεί να μετατρέψει τους μαθητές από παθητικούς καταναλωτές περιεχομένου σε ενεργούς και ενημερωμένους ψηφιακούς πολίτες.

Το σεμινάριο ολοκληρώθηκε με την εισήγηση της Δρ. Πηνελόπης Τρουλλινού, Ερευνήτριας και Συμβούλου σε θέματα ηθικής της τεχνολογίας και ψηφιακής κοινωνίας και Ιδρύτριας του Youth in the Loop, η οποία ανέλυσε τις προκλήσεις που δημιουργεί η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά και νέους, εστιάζοντας στις ηθικές διαστάσεις της τεχνητής νοημοσύνης και στην ανάγκη ενίσχυσης της ψηφιακής ανθεκτικότητας των νέων.

Η συζήτηση ανέδειξε σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η εκπαιδευτική κοινότητα, όπως ο περιορισμένος διδακτικός χρόνος, η ανάγκη συνεχούς επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών και η έλλειψη κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού. Οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες υπογράμμισαν την ανάγκη ο γραμματισμός στα μέσα και την πληροφορία να ενταχθεί συστηματικά στο σχολικό πρόγραμμα, ώστε οι μαθητές να αποκτούν από μικρή ηλικία τις απαραίτητες δεξιότητες για την κριτική αξιολόγηση της πληροφορίας και την υπεύθυνη συμμετοχή στον ψηφιακό κόσμο.

Η μεγάλη συμμετοχή και ο ουσιαστικός διάλογος επιβεβαίωσαν το αυξανόμενο ενδιαφέρον της εκπαιδευτικής κοινότητας για πρωτοβουλίες που ενισχύουν τον ψηφιακό γραμματισμό και την κριτική σκέψη, αναδεικνύοντας ότι οι δεξιότητες αυτές αποτελούν βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και τη διαμόρφωση ενεργών και υπεύθυνων ψηφιακών πολιτών.

Το διαδικτυακό σεμινάριο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου MILES – MIL and PRE-BUNKING approaches for Critical Thinking in the Education Sector, το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στοχεύει στην ενίσχυση της κριτικής σκέψης, του ψηφιακού γραμματισμού και της ικανότητας εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών να αναγνωρίζουν, να αξιολογούν και να αντιμετωπίζουν την παραπληροφόρηση στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον.

Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΚΜΟΠ στο [email protected] ή στο 210-3637547.

Leave a comment
or ask for help