Ένα αποφασιστικό βήμα για την εισαγωγή καινοτόμων πολιτικών δημόσιας υγείας στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε στην εκδήλωση πολιτικού διαλόγου «Φυσιοκεντρικές Παρεμβάσεις & Υγεία: Από την Έρευνα στις Εφαρμόσιμες Πολιτικές», που διοργάνωσε το ΚΜΟΠ – Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας στις 11 Ιουνίου 2026 στον Πειραιά, συγκεντρώνοντας διακεκριμένους εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας, της τοπικής αυτοδιοίκησης και του συστήματος υγείας.
Στο επίκεντρο του διαλόγου, βρέθηκε η επιστημονικά τεκμηριωμένη ανάγκη ένταξης των φυσιοκεντρικών παρεμβάσεων (θεραπείες βασισμένες στη φύση) ως ένα οικονομικά αποδοτικό μέσο για την πρόληψη νοσημάτων και την ενίσχυση της ψυχικής και σωματικής ευεξίας των πολιτών.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με την τοποθέτηση της κας. Τζένης Λαζάρου, Institutional & Community Engagement Coordinator του ΚΜΟΠ, η οποία παρουσίασε το ευρωπαϊκό έργο NATURELAB (Horizon) και τη συμβολή του στην ανάπτυξη επιστημονικά τεκμηριωμένων φυσιοκεντρικών παρεμβάσεων, τονίζοντας πως «η επιστήμη έχει πλέον μιλήσει για τα οφέλη της φύσης. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η θεσμική και ισότιμη ενσωμάτωσή τους στα συστήματα υγείας».
Στον χαιρετισμό της, η κα. Ελπινίκη Ταβιανάτου, Διοικήτρια των Γ.Ν.Μ. ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ – Γ.Ν.Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, αναφέρθηκε στις σύγχρονες προκλήσεις της δημόσιας υγείας, υπογραμμίζοντας ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά θεραπευτική, αλλά απαιτείται άμεση επένδυση στην πρόληψη πριν ο άνθρωπος χρειαστεί νοσοκομειακή φροντίδα.
Στη συνέχεια, ο Δρ. Βασίλης Μαργαρίτης, Ερευνητής στο ΚΜΟΠ και Καθηγητής Μεθοδολογίας της Έρευνας και Δημόσιας Υγείας παρουσίασε τα πρώτα, ενθαρρυντικά ευρήματα από την πιλοτική εφαρμογή του NATURELAB στους ενοίκους των τριών οικοτροφείων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης του ΚΜΟΠ.
Τα πρώτα ευρήματα της μελέτης καταγράφουν μια ενίσχυση της κοινωνικής σύνδεσης των ωφελούμενων, καθώς και σημαντική βελτίωση της διάθεσής τους, με παράλληλη αύξηση του αισθήματος ηρεμίας και ευεξίας. Τα δεδομένα αυτά, όπως σημείωσε ο Δρ. Μαργαρίτης, αναδεικνύουν ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις –όπως οι στοχευμένες δράσεις κηπουρικής και ανθοκομίας και οι υπαίθριες δραστηριότητες– αποδεικνύονται ένας πολύτιμος σύμμαχος και ένα εξαιρετικά χρήσιμο συμπληρωματικό μέσο στην ψυχοκοινωνική αποκατάσταση στη χώρα μας.
Ακολούθησε η παρέμβαση του κ. Σταύρου Νικητόπουλου, Αντιδήμαρχου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Πρόληψης Υγείας και Σχεδιασμού Δημοτικού Έργου Δήμου Αγίων Αναργύρων -Καματερού, ο οποίος παρουσίασε πρωτοβουλίες που αξιοποιούν το φυσικό περιβάλλον ως μέσο προαγωγής της υγείας και της κοινωνικής συνοχής. Όπως ανέφερε, η ενίσχυση του αστικού πρασίνου, η δημιουργία προσβάσιμων δημόσιων χώρων και η ανάπτυξη δράσεων πρόληψης και ευεξίας συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.
Την οικονομική διάσταση των φυσιοκεντρικών παρεμβάσεων παρουσίασε η Δρ. Πινάρ Τσακίρογλου, Δρ. Οικονομικών Επιστημών της Canary Wharf Consulting (CWC), η οποία ανέδειξε τη σημασία της οικονομικής αξιολόγησης ως απαραίτητης προϋπόθεσης για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων και τη βιώσιμη ενσωμάτωση των παρεμβάσεων στα συστήματα υγείας.
Προοπτικές θεσμοθέτησης των φυσιοκεντρικών παρεμβάσεων στην Ελλάδα
Το δεύτερο μέρος της εκδήλωσης επικεντρώθηκε στις προοπτικές θεσμικής ενσωμάτωσης των φυσιοκεντρικών παρεμβάσεων στην Ελλάδα. Κοινός τόπος των παρεμβάσεων αποτέλεσε η ανάγκη ενίσχυσης της επιστημονικής τεκμηρίωσης, της εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας, της διατομεακής συνεργασίας και της ανάπτυξης κατάλληλων μηχανισμών αξιολόγησης που θα επιτρέψουν τη σταδιακή ενσωμάτωση των φυσιοκεντρικών παρεμβάσεων στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, στις κοινωνικές υπηρεσίες και στις πολιτικές πρόληψης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις δυνατότητες αξιοποίησης της κοινωνικής συνταγογράφησης, στον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης στη διασφάλιση πρόσβασης των πολιτών σε ποιοτικούς φυσικούς χώρους, καθώς και στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ φορέων υγείας, ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, τοπικών αρχών και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.
Τα παραπάνω ζητήματα σχολίασαν κατά τη συζήτηση η κα. Ευανθία Σακελλάρη, Καθηγήτρια Κοινοτικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, η κα. Ευσταθία Κατοίκου, Αναπληρώτρια Διοικήτρια Γ.Ν.Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, ο κ. Λάμπρος Α. Θεοδοσόπουλος, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας της 2ης ΔΥΠΕ Πειραιώς και Αιγαίου, η κα. Αγγελική Οικονομοπούλου, Διευθύντρια Κοινωνικών Υπηρεσιών του Δήμου Αγίων Αναργύρων – Καματερού, η Δρ. Ευαγγελία Παπανικολάου, ως Ambassador του NATURELAB, η κα. Κλειώ Αποστολάκη, Οικοψυχολόγος και Επίσημη Εκπρόσωπος της Διεθνούς Εταιρίας Οικοψυχολογίας, καθώς και ο κ. Σταύρος Νικητόπουλος, Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Πρόληψης Υγείας και Σχεδιασμού Δημοτικού Έργου του Δήμου Αγίων Αναργύρων – Καματερού.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ανοιχτή συζήτηση με το κοινό, αναδεικνύοντας το αυξανόμενο ενδιαφέρον για καινοτόμες, βιώσιμες και ανθρωποκεντρικές προσεγγίσεις στην πρόληψη και την προαγωγή της υγείας. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν θα αξιοποιηθούν στο πλαίσιο του έργου NATURELAB για τη διαμόρφωση προτάσεων πολιτικής και πρακτικών εργαλείων που θα συμβάλουν στη σταδιακή ενσωμάτωση των φυσιοκεντρικών παρεμβάσεων στην Ελλάδα.
Παράλληλα, το ΚΜΟΠ συντονίζει το Social Innovation Hub for Nature-Based Therapies. Μπορείτε να γίνετε μέλος, πραγματοποιώντας την εγγραφή σας εδώ.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΚΜΟΠ στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] ή στο τηλέφωνο 210 3637547.