Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 22 Απριλίου 2026 το διαδικτυακό συνέδριο με τίτλο “Historical Thinking: Learning from the Past, Shaping the Future”, που διοργάνωσε το ΚΜΟΠ – Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας.
Η εκδήλωση συγκέντρωσε περισσότερα από 160 συμμετέχοντα άτομα από όλη την Ευρώπη από το χώρο της εκπαίδευσης και της κοινωνίας των πολιτών, επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον για την προώθηση της ιστορικής σκέψης ως εργαλείου καλλιέργειας δημοκρατικών αξιών, κριτικής σκέψης και ενεργού πολιτειότητας για τη νέα γενιά. Έμφαση δόθηκε στη διεπιστημονική μάθηση και στη συμβολή της εκπαίδευσης στην προώθηση της ανεκτικότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παρουσιάστηκε επίσης η πρωτοβουλία REM HERITAGE, η οποία προωθεί μια πιο συμμετοχική και συμπεριληπτική προσέγγιση της ιστορικής μάθησης, σε σύνδεση με σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις.
Στο συνέδριο συμμετείχαν διακεκριμένοι ομιλητές και ομιλήτριες από τον ακαδημαϊκό, ερευνητικό και κοινωνικό τομέα, οι οποίοι μοιράστηκαν γνώσεις, εμπειρίες και καλές πρακτικές.
Στην εισαγωγή της η Δρ. Μαργαρίτα Μαρκοβίτη, , Καθηγήτρια Πολιτικών Επιστημών του Αμερικανικού Κολλεγίου Deree και Υπεύθυνη Έρευνας του ΚΜΟΠ, υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη νέων μορφών ιστορικής μνήμης σε μια εποχή ανόδου του αντισημιτισμού και εξαφάνισης των τελευταίων επιζώντων του Ολοκαυτώματος, παρουσιάζοντας τα ευρήματα των εργαστηρίων REM Heritage, στα οποία νέοι άνθρωποι, όπως τόνισε, ανακάλυπταν για πρώτη φορά την τραγική ιστορία της Ελλάδας και αναγνώριζαν αυθόρμητα τις συνέπειες της απανθρωποποίησης στις σύγχρονες μορφές διακρίσεων.
Στη συνέχεια, ο Δρ. Αντώνης Κλάψης, Αντιπρόεδρος του ΚΜΟΠ και Αναπληρωτής Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, εστίασε στον ρόλο της ιστορικής γνώσης στη σύγχρονη δημοκρατία. Πρόσθεσε ότι η Ιστορία είναι εργαλείο αυτογνωσίας, που βοηθά στην κατανόηση του παρόντος. Το ζητούμενο στη διδασκαλία της στο σχολικό περιβάλλον, υπογράμμισε, δεν είναι η απομνημόνευση πληροφοριών από την πλευρά των μαθητών και των μαθητριών, αλλά πολύ περισσότερο η καλλιέργεια της κριτικής τους σκέψης και η όξυνση της αναλυτικής και συνθετικής τους ικανότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η εισήγηση της Νεφέλης Παπαγιαννάκου, Υπεύθυνης Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων στο ΚΜΟΠ, η οποία ανέδειξε την πρωτοβουλία REM HERITAGE ως ένα δυναμικό πλαίσιο διαλόγου και ανταλλαγής εμπειριών για τη διατήρηση και επανανοηματοδότηση της ιστορικής μνήμης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενισχύοντας την κατανόηση του παρελθόντος ως θεμέλιο για τη διαμόρφωση του μέλλοντος.
Στο πλαίσιο της παρουσίασης, αναδείχθηκαν οι βασικές δράσεις του έργου, όπως η υλοποίηση εργαστηρίων με τη συμμετοχή εκατοντάδων νέων, η ανάπτυξη ψηφιακών αφηγήσεων (digital storytelling), η δημιουργία δικτύου Youth Ambassadors, καθώς και η ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας που θα λειτουργεί ως χώρος ανταλλαγής εμπειριών και μνήμης μεταξύ των νέων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο Δρ. Artur Niedźwiecki, Πρύτανης του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών στην Ανθρωπιστική-Οικονομική Ακαδημία του Λοτζ (AHE), ανέδειξε τη σημασία της πολιτικής εκπαίδευσης στη διαμόρφωση ενεργών πολιτών. Κατά τη διάρκεια της εισήγησης του στάθηκε εκτενώς στη σημασία της εκπαίδευσης για το Ολοκαύτωμα, με ιδιαίτερη αναφορά στην Πολωνία, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια ιστορική εμπειρία με βαθιές ρίζες στην συλλογική μνήμη της Ευρώπης. Τόνισε ότι μια τέτοια τραγωδία, δεν προέκυψε από το πουθενά, αλλά ήταν απόρροια σταδιακών κοινωνικών, πολιτικών και ιδεολογικών εξελίξεων που καλλιέργησαν τον αποκλεισμό, τον αντισημιτισμό και την βία.
Παράλληλα, υπογράμμισε τον αυξανόμενο κίνδυνο της εργαλειοποίησης της ιστορίας, καθώς και της ιστορικής αμνησίας τα οποία αποδυναμώνουν τη συλλογική μνήμη και μπορούν να οδηγήσουν σε επανάληψη του παρελθόντος.
Το συνέδριο λειτούργησε ως ένα σημαντικό βήμα διαλόγου και ανταλλαγής γνώσεων, αναδεικνύοντας την ανάγκη ενίσχυσης πρωτοβουλιών που προάγουν τη δημοκρατική κουλτούρα, τη συλλογική μνήμη και τη συμπεριληπτική εκπαίδευση.
Το REM Heritage με μια ματιά
Πρόκειται για μια διακρατική πρωτοβουλία που υλοποιείται με την χρηματοδότηση του προγράμματος CERV της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με την συνεργασία φορέων από το Βέλγιο, την Ελλάδα, την Κύπρο και την Πολωνία.
Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΚΜΟΠ στο email [email protected] ή στο τηλ. 210-3637547.